Kimilerinin basari ‘formul'lerini, recetelerini ters-yuz eden orneklerden biri: Turgut Ceviker. Yetisme kosullarinin ulastiklari yuksekligi aciklamaya yetmedigi baska kuralcozuculer tanimistim: Tahsin Sarac, Mermi Uygur, Tahsil Yucel, Aksin Gokturk gibi. Bir sonraki kusak muammayi beslemeyi surdurdu, Turgut Ceviker basi ceken isim:
Sonradan nefis bir kitapla selamladigi Carsamba'da dogmus, buyumus. Butun ilk ve ortaogrenimini orada yapmis. ‘Tasra, adami buzer' yollu yazgici, basmakalip dusunceyi hemen yenmis, bir cikinla yola dusup hem Ankara'ya, hem Istanbul'a kafa tutmus.
Buyuk kentler onu hemen bagirlarina basmamis olsa gerekir. Pek cok, ‘yabanci'sini yildiran, onlara pes ettirmenin yolunu yordamini kolaylikla bulan ortamlarina boyun egmemis. Ceviker'i taniyan bilir: kafasinin dikine gitmesi, akla once gelen ozelligi.
Olusum dergisi yillarinda, demek yaklasIk yirmi yil once karsilastim ismiyle. Siirdi oykuydu, masabasinda didiniyordu. Sonradan, 70'lerin onemli bir bolumunu Yesilcam setlerinde, yonetmen yardimciligina giden dik bir rampada gecirdigini ogrenecektim. Cetin atmosferlerin icinden havlu atmadan, bozulmadan ve curumeden gecmeyi bilmesini saglayan son derede saglam bir cekirdegi varmis.
Asil, 1980 sonrasi agirligini koymaya basladi Turgut Ceviker. Bir avuc insan onun nasil, ne pahasina hazirlandigini biliyordu, usul usul karakamu da bunu ogrenecekti. Neredeyse yemedi icmedi Turgut, izbe evlerde yasamayi goze aldi, karsiliginda dudak ucuklatici bir yatirima giristi. Bir kurumun, ciddi sermayesi olan kurulusun guc bela yapabilecegini, (ama yapamadigini), bir basina yapti: Turk Mizah ve Karikatur Tarihi'nin sislerin arasindan sokup cikardi ve karsimiza getirmenin yollarini buldu.
1980'lerin canalici yayin projelerinin basinda, Adam Yayinlari'nin gozupek bir kararlilikla soyundugu Gelisim Surecinde Turk Karikaturu paketi geliyordu. Turgut'un yemeden icmeden topladigi, kaybolmanin esiginden dondurdugu o buyuk miras birden ikinci bir gunes gibi gokyuzumuze firlamisti.
Tanzimat, Mesrutiyet doneminin agir ustalarindan azinliklarimizin guclu orneklerine, anonim cizerlerine giden genis yelpazeden suzdukleriyle olusturdugu ‘corpus' Turgut Ceviker'in kalici bir is ortaya koymasina yetmisti yetmesine, ama o duracak, yetinecek degildi: Maraton kosucusunun solugunu cigerlerine yerlestirmisti bir kere.
1990'larin yeni deniz feneri ufuktan isigini gostermisti. Guldiken dergisi. Hem koklu bir gelenegin urunlerini tarayarak, hem de mizah kulturune yeni boyutlar katarak yabana atilamayacak bir atilim gerceklestirdi. Gene sasirtiyordu Ceviker: Dergiyi hicbir kaynaga dayanmadan, bagimsizligini her seyin ustune koyarak cikarmayi basarmisti.
Gecen yil baslattigi bir kitap dizisi, mizah olgusunu felsefi, toplum bilimsel, estetik boyutlar acisindan isleyen ana yapitlar onun herkesi sasirtmayi surdureceginin son, en yeni kaniti.
Baska bir ulkede yasiyor olsaydi, bugun bir universitenin ‘honoris causa' doktorasina layik gorulurdu.
Ama Turgut Ceviker, zaten gulu dikenine baglamayi bilmis bir yalniz adam.
Savasini simdiden kazanmis.